خلاصه در یک نگاه
- ضخیم و شکننده‌شدن ناخن‌ها با افزایش سن طبیعی است، اما گرفتن آن‌ها را سخت می‌کند.
- اگر سالمند نمی‌تواند پایش را ببیند یا به آن برسد، گرفتن ناخن را به متخصص بسپارید.
- میخچه و پینه را در سالمندان در خانه نبرید.
- کفش جاافتاده با پاشنهٔ کوتاه و زیرهٔ غیرلغزنده هم پا را حفظ می‌کند و هم خطر زمین‌خوردن را کم می‌کند.
با افزایش سن چه تغییراتی در پا رخ می‌دهد؟
با بالا رفتن سن، ناخن‌های پا معمولاً ضخیم‌تر و شکننده‌تر و پوست پا خشک‌تر می‌شود. سرویس سلامت ملی بریتانیا ضخیم‌شدن و شکننده‌شدن ناخن‌ها با افزایش سن را طبیعی می‌داند، و می‌گوید از دست رفتن چربی کف پا در سالمندی یکی از علت‌های میخچه و پینه است. برای این تغییرات، بررسی سلامت پا در کلینیک کمک می‌کند بدانید کدام مراقبت لازم است.
مؤسسهٔ ملی سالمندی آمریکا هم می‌گوید بسیاری از سالمندان دچار خشکی پوست می‌شوند، به‌ویژه روی ساق پا، و حمام داغ یا صابون زیاد این خشکی را بدتر می‌کند.
ناخن پای سالمندان را چطور باید گرفت؟
ناخن را بعد از حمام که نرم‌تر است، صاف و نه خیلی کوتاه بگیرید و گوشه‌ها را گرد نکنید. اما اگر ناخن خیلی ضخیم است یا سالمند نمی‌تواند پایش را ببیند یا به آن برسد، این کار را به متخصص بسپارید. سرویس سلامت ملی بریتانیا هم برای ناخنی که آن‌قدر سفت است که گرفته نمی‌شود، مراجعه به پودولوژیست را توصیه می‌کند.
روش کار را در راهنمای گام‌به‌گام گرفتن ناخن آورده‌ایم؛ اگر ناخن‌ها ضخیم شده‌اند، دربارهٔ دلیل ضخیم‌شدن ناخن‌ها هم بخوانید.
از پوست پای سالمندان چطور مراقبت کنیم؟
مهم‌ترین کار، مرطوب نگه‌داشتن پوست و بررسی منظم پا است:
- پا را با آب ولرم، نه داغ، و صابون ملایم بشویید و بین انگشتان را کامل خشک کنید.
- پس از شستن، روی پوست پا و پاشنه مرطوب‌کننده بزنید، اما نه بین انگشتان.
- هر روز پا را نگاه کنید؛ اگر خم‌شدن سخت است، از آینه یا کمک یک نفر استفاده کنید.
- میخچه و پینه را با تیغ یا قیچی نبرید؛ سرویس سلامت ملی بریتانیا به سالمندان توصیه می‌کند میخچه و پینه را خودشان درمان نکنند.
اگر پاشنه‌ها ترک خورده‌اند، راهکارهای بیشتر را در ترک پاشنه پا بخوانید.
چه کفشی برای سالمندان مناسب است؟
کفشی که اندازه باشد، پاشنهٔ کوتاه و زیرهٔ غیرلغزنده داشته باشد و کل پا را بگیرد. مؤسسهٔ ملی سالمندی آمریکا کفش نامناسب و پاشنه‌بلند را از عوامل افزایش خطر زمین‌خوردن می‌داند.
| مناسب | نامناسب |
|---|---|
| زیرهٔ لاستیکی و غیرلغزنده | زیرهٔ صاف و لیز |
| پاشنهٔ کوتاه و پهن | پاشنهٔ بلند |
| جلوی کفش جادار که به انگشتان فشار نیاورد | کفش تنگ یا نوک‌تیز |
| بند یا چسب برای ثابت‌ماندن پا | دمپایی که پا در آن لق می‌خورد |
راه رفتن فقط با جوراب روی زمین صاف هم می‌تواند خطر لیزخوردن را بیشتر کند.
سالمندان دیابتی به چه مراقبت بیشتری نیاز دارند؟
در سالمند دیابتی، بررسی روزانهٔ پا و سپردن گرفتن ناخن به متخصص اهمیت بیشتری دارد، چون دیابت می‌تواند حس پا را کم کند. راهنمای کامل را در مراقبت روزانه از پای دیابتی آورده‌ایم.
چه زمانی باید به پزشک یا پودولوژیست مراجعه کرد؟
اگر در پای سالمند این نشانه‌ها را دیدید، به پزشک مراجعه کنید:
- زخم، تاول یا بریدگی‌ای که خوب نمی‌شود
- قرمزی، گرمی، تورم یا تغییر رنگ پا
- ناخنی که بدون دلیل تغییر رنگ داده یا دور آن ملتهب و چرکی شده است
- بی‌حسی، سوزن‌سوزن‌شدن یا دردی که تازه شروع شده است
برای ناخن ضخیم، میخچه و پینه، پودولوژیست می‌تواند مراقبت ایمن را انجام دهد.
پرسش‌های متداول
ضخیم‌شدن ناخن در سالمندی طبیعی است؟
- تا حدی بله. اما اگر ناخن رنگ عوض کرده، بوی بد دارد یا زیرش ماده‌ای جمع شده، ممکن است عفونت قارچی باشد و بهتر است بررسی شود.
آیا خیس‌کردن طولانی پا برای نرم‌کردن پوست خوب است؟
- برای افراد دیابتی نه؛ مؤسسهٔ ملی دیابت آمریکا می‌گوید خیس‌کردن طولانی پوست را خشک‌تر می‌کند. برای دیگران هم کوتاه و با آب ولرم بهتر است.
دمپایی برای راه رفتن در خانه مناسب است؟
- دمپایی‌ای که پا در آن لق می‌خورد یا زیرهٔ لیز دارد، خطر زمین‌خوردن را بیشتر می‌کند. کفش یا دمپایی بسته با زیرهٔ غیرلغزنده بهتر است.
منابع
- Nail problems (NHS)
- Corns and calluses (NHS)
- Skin Care and Aging (National Institute on Aging (NIA))
- Falls and Fractures in Older Adults: Causes and Prevention (National Institute on Aging (NIA))
- Diabetes & Foot Problems (National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK))
این متن برای آگاهی عمومی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.