خلاصه در یک نگاه
- کفش تنگ و کوتاه‌کردن نادرست ناخن، شایع‌ترین علت‌ها هستند.
- برخی افراد ناخنی دارند که ذاتاً انحنای بیشتری دارد یا برای انگشتشان بزرگ است.
- ضربه به انگشت و کندن یا پاره‌کردن گوشهٔ ناخن هم ممکن است باعث فرورفتن ناخن شوند.
- صاف گرفتن ناخن و پوشیدن کفش جادار، مهم‌ترین راه‌های پیشگیری‌اند.
ناخن فرورفته چیست و معمولاً کجا ایجاد می‌شود؟
ناخن فرورفته وقتی ایجاد می‌شود که گوشه یا کنارهٔ ناخن در پوست کنار آن فرو برود و درد، قرمزی و تورم بسازد. بیشتر در شست پا دیده می‌شود، هرچند هر انگشتی ممکن است درگیر شود. اگر این مشکل را دارید، روش‌های درمان را در صفحهٔ درمان ناخن فرورفته در گوشت توضیح داده‌ایم؛ این مقاله دربارهٔ علت‌ها و پیشگیری است.
شایع‌ترین علت‌های فرورفتن ناخن پا چیست؟
به گفتهٔ کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا، کفشی که درست اندازه نیست و ناخنی که درست کوتاه نشده، شایع‌ترین علت‌ها هستند. انجمن پزشکی پودیاتری آمریکا هم وراثت، فشار کفش و ضربه‌های مکرر را در این فهرست می‌آورد.
| علت | چطور اثر می‌گذارد | قابل پیشگیری؟ |
|---|---|---|
| کفش تنگ یا نوک‌تیز | انگشتان را به هم فشار می‌دهد و لبهٔ ناخن را به پوست می‌راند | بله، با کفش جادار |
| کوتاه‌کردن بیش از حد یا گردکردن گوشه‌ها | پوست کناری روی لبهٔ ناخن می‌آید و ناخن در آن رشد می‌کند | بله، با صاف گرفتن ناخن |
| کندن یا پاره‌کردن گوشهٔ ناخن | لبه‌ای ناصاف و تیز می‌سازد | بله |
| شکل ارثی ناخن (انحنای زیاد یا ناخن بزرگ) | لبه‌های ناخن به سمت پوست خم می‌شوند | خیر، ولی قابل مراقبت است |
| ضربه به انگشت یا فشار مکرر در ورزش | به ناخن و پوست اطرافش آسیب می‌زند | تا حدی |
چرا کفش این‌قدر مهم است؟
چون کفش تنگ به‌طور مداوم انگشتان را فشار می‌دهد و لبهٔ ناخن را به پوست کناری می‌راند. کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا می‌گوید حتی کفشی که کمی تنگ است، اگر زیاد راه بروید یا ورزش کنید، می‌تواند این مشکل را ایجاد کند. تغییر شکل انگشتان، مثل انحراف شست، هم فشار بیشتری روی ناخن وارد می‌کند.
کفشی که هر روز می‌پوشید باید جلوی جاداری داشته باشد. کفش ورزشی هم باید جای کافی برای انگشتان داشته باشد، بی‌آنکه پا در آن لق بخورد.
شیوهٔ کوتاه‌کردن ناخن چه نقشی دارد؟
نقش مهمی دارد: ناخنی که خیلی کوتاه یا با گوشه‌های گرد گرفته شود، ممکن است هنگام رشد در پوست فرو برود. منابع سلامت توصیه می‌کنند ناخن پا را صاف و نه خیلی کوتاه بگیرید و گوشه‌ها را گرد نکنید. روش گام‌به‌گام را در روش درست کوتاه کردن ناخن پا ببینید.
دید ضعیف، ناخن ضخیم یا سختی رسیدن به انگشتان هم گرفتن درست ناخن را دشوار می‌کند؛ در این حالت بهتر است این کار را به متخصص بسپارید. دربارهٔ ناخن‌های ضخیم، مقالهٔ ضخیم شدن ناخن پا را بخوانید.
اگر ناخنم ذاتاً منحنی است، چه کنم؟
اگر ناخن شما ذاتاً انحنای زیادی دارد، پیشگیری کامل همیشه ممکن نیست، اما مراقبت درست احتمال مشکل را کم می‌کند. در این افراد، اصلاح فرم ناخن با بریس یا روش‌های دیگر ممکن است مطرح شود؛ مقایسهٔ روش‌ها را در بریس ناخن یا کشیدن ناخن آورده‌ایم.
برای پیشگیری از ناخن فرورفته چه کارهایی کمک می‌کند؟
این کارها، بر پایهٔ توصیهٔ سرویس سلامت ملی بریتانیا و انجمن پزشکی پودیاتری آمریکا، احتمال فرورفتن ناخن را کم می‌کنند:
- ناخن را صاف و نه خیلی کوتاه بگیرید و گوشه‌ها را فقط با سوهان کمی صاف کنید.
- از ناخن‌گیر مخصوص ناخن پا استفاده کنید.
- کفش تنگ یا نوک‌تیز نپوشید.
- گوشهٔ ناخن را نکنید و پاره نکنید.
- پاها را تمیز نگه دارید و بعد از شستن کامل خشک کنید.
چه زمانی باید به پزشک یا پودولوژیست مراجعه کرد؟
در این موارد به پزشک یا پودولوژیست مراجعه کنید:
- درد، قرمزی یا تورم کنار ناخن پس از چند روز مراقبت در خانه بهتر نشده است
- از کنار ناخن چرک خارج می‌شود یا تب و لرز دارید؛ در این حالت ابتدا پزشک
- دیابت، مشکل گردش خون یا آسیب عصبی پا دارید؛ در این حالت از همان ابتدا و بدون درمان خانگی مراجعه کنید
- ناخن فرورفته بارها برگشته است
پرسش‌های متداول
ناخن فرورفته ارثی است؟
- شکل ناخن می‌تواند ارثی باشد. برخی افراد ناخنی دارند که ذاتاً منحنی است یا برای انگشتشان بزرگ است و بیشتر در معرض این مشکل‌اند.
آیا فقط شست پا درگیر می‌شود؟
- شست پا شایع‌ترین محل است، اما هر انگشتی ممکن است دچار ناخن فرورفته شود.
ورزش می‌تواند باعث ناخن فرورفته شود؟
- ضربه‌های مکرر به انگشت و کفش ورزشی تنگ می‌توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند. کفش ورزشی باید جای کافی برای انگشتان داشته باشد.
منابع
- Ingrown toenail (MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine)
- Ingrown Toenails (American Podiatric Medical Association (APMA))
- Ingrown toenail (NHS)
این متن برای آگاهی عمومی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.